มะม่วงน้ำดอกไม้สมุทรปราการ ได้รับการขึ้นทะเบียนจากกรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ เมื่อวันที่ 16 กันยายน 2562 มะม่วงน้ำดอกไม้สมุทรปราการ (Nam Dok Mai Samutprakarn Mango หรือ Ma Muang Nam Dok Mai Samutprakarn) หมายถึง มะม่วงนำ้ดอกไม้พันธุ์น้ำดอกไม้เบอร์ 4 ที่มีผลทรงรี ด้านขั้วผลมีขนาดใหญ่และเล็กลงที่ท้ายผลหรือปลายแหลม ผลสุกมีผิวสีเหลืองเข้ม หรือเหลืองทอง เปลือกบาง เนื อผลสีเหลืองอมส้ม เนื้อละเอียด ไม่มีเสี้ยน เมล็ดเล็กแบนลีบ รสชาติหวานละมุน ไม่หวานแหลม มีกลิ่นหอม ปลูกและผลิตในเขตพื้นที่
จังหวัดสมุทรปราการ
ลักษณะเด่นของผลผลิต
- พันธ์ุมะม่วง : พันธุ์น้ำดอกไม้เบอร์ 4
- ทรงผล : ผลทรงรี ด้านขั้วผลมีขนาดใหญ่ และเล็กลงที่ท้ายผลหรือปลายแหลม น้ำหนักต่อผลอยู่ในช่วง 300 – 600 กรัมต่อผล
- ผลดิบ : ผิวเปลือกสีเขียวนวล เนื้อสีขาวแน่นและหนา รสเปรี้ยว
- ผลสุก : ผิวเปลือกสีเหลืองเข้ม หรือเหลืองทอง เปลือกผลบาง
- เนื้อผล : สีเหลืองอมส้ม เนื้อละเอียด ไม่มีเสี้ยน มีกลิ่นหอม ไม่มีกลิ่นขี้ไต้
- เมล็ด : เมล็ดเล็ก เเบนลีบ
- รสชาติ: มีความหวานหอมละมุนที่เป็นเอกลักษณ์ ค่าความหวาน 18-24 องศาบริกซ์ (ค่าความหวานมักจะสูง)
2. ความสัมพันธ์ระหว่างสินค้ากับแหล่งภูมิศาสตร
ลักษณะภูมิประเทศ
จังหวัดสมุทรปราการ ตั้งอยู่ระหว่างเส้นละติจูดที่ 13 – 14 องศาเหนือ และเส้นลองจิจูดที่ 100 – 101องศาตะวันออก เป็นที่ราบลุ่มเจ้าพระยาตอนล่าง บริเวณที่แม่น้ำเจ้าพระยา ไหลลงสู่อ่าวไทย หรือเรียกบริเวณดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำ ซึ่งเกิดขึ้นจากการทับถมของตะกอนหนา ลักษณะภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นที่ราบลุ่มติดทะเลอ่าวไทย มีแม่น้ำเจ้าพระยาไหลผ่านกลางพื้นที่ ลักษณะดินเป็นกลุ่มชุดดินเหนียวที่เกิดจากวัตถุต้นกำเนิดดินพวกตะกอนผสมระหว่างตะกอนลำน้ำและตะกอนทะเล บริเวณที่ราบลุ่มเป็นน้ำกร่อย หน้าดินลึก 100-150 เซนติเมตร
ดินมีสภาพเป็นกลางถึงด่าง ค่าพีเอช (pH) 5.5-8.5 และจากหลักฐานทางธรณีวิทยา นักประวัติศาสตร์และ
นักโบราณคดีสันนิษฐานว่าพื้นที่ของจังหวัดสมุทรปราการนับล้านปีก่อนทั้งหมดเคยเป็นทะเล ต่อมาบริเวณนี้ตื้นเขินซึ่งเกิดจากการสะสมตัวของตะกอนดินเคลย์ทะเล (Marine Clay) โดยอิทธิพลของน้ำทะเลและตะกอน ดินเคลย์ที่เกิดจากอิทธิพลของน้ำขึ้นน้ำลงและแม่น้ำล้นฝั่งในฤดูน้ำหลาก ตะกอนขนาดละเอียดถูกพัดพามาสะสมอย่างต่อเนื่องและยาวนาน อัตราการสะสมคงตัวและสม่ำเสมอจนได้ตะกอนดินเหนียวที่มีขนาดละเอียดมาก มีซากพืชซากสัตว์
ปนดินเหนียวปนพีท (Peat Clay) และมีแร่ธาตุที่สำคัญหลายชนิด ซึ่งลักษณะต่าง ๆ เหล่านี ทำให้พื้นที่ของจังหวัดสมุทรปราการเป็นดินที่มีธาตุอาหารพืชสูง โดยเฉพาะธาตุโพแทสเซียมที่มีความสำคัญในการสร้างและเคลื่อนย้ายสารอาหารพวกแป้งและน้ำตาล ซึ่งเกษตรกรมักจะใส่เพื่อปรับปรุงคุณภาพผลไม้ให้มีรสชาติดีขึ้น นอกจากแม่น้ำเจ้าพระยาซึ่งเป็นแม่น้ำสายหลักของจังหวัดแล้ว จังหวัดสมุทรปราการยังมีลำคลองรวม 95 สาย โดยเป็นคลองชลประทาน 14 สาย คลองธรรมชาติ 81 สาย ทำให้พื้นที่เกษตรมีปริมาณน้ำอย่างเพียงพอ ลักษณะภูมิอากาศโดยทั่วไปเป็นแบบชายทะเล เนื่องจากมีพื้นที่บางส่วนติดอยู่กับอ่าวไทย จึงได้รับอิทธิพลของลมทะเล และลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ฤดูฝนเริ่มเดือนมิถุนายน – ตุลาคม มีปริมาณน้ำฝนเฉลี่ย 1,682.26 มิลลิเมตรต่อปี อากาศเย็นสบายตลอดปีไม่ร้อนจัดและไม่หนาวจัดจนเกินไป ฤดูร้อนเริ่มเดือนมีนาคม – พฤษภาคม ฤดูหนาวเริ่มเดือนพฤศจิกายน – กุมภาพันธ์ อุณหภูมิเฉลี่ยตลอดปี 28.59 องศาเซลเซียส ความชื้นสัมพัทธ์เฉลี่ยตลอดปี 67.64%
ประวัติความเป็นมา
จังหวัดสมุทรปราการ หมายถึง กำแพงชายทะเลหรือกำแพงริมทะเล หรือที่เรียกโดยทั่วไปว่า “เมืองปากน้ำ” เป็นเมืองหน้าด่านทางทะเลที่สำคัญในอดีต สร้างขึ้นในสมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานีในสมัยพระเจ้าทรงธรรมลักษณะพื้นที่เป็นที่ราบลุ่ม มีแม่น้ำเจ้าพระยาไหลผ่าน มีลำคลองเป็นจำนวนมาก ดินมีความอุดมสมบูรณ์ เหมาะแก่การเพาะปลูกพืชต่างๆ พืชหลักๆ เช่น ข้าว มะพร้าว พืชผัก มะม่วง เป็นต้น สำหรับมะม่วงจากการบอกเล่าสืบต่อกันมามีการปลูกกันมาอย่างยาวนาน ตั้งเเต่ต้นกรุงรัตนโกสินทร์ แต่เดิมปลูกไว้เพื่อบริโภค มีการปลูกเกือบทุกบ้าน โดยมีประเพณีที่เชื่อมโยงกับมะม่วง คือ ประเพณีสลากภัตมะม่วง เป็นประเพณีที่จัดขึ้นประมาณเดือน 5 ของทุกปี ซึ่งเป็นช่วงที่สามารถเก็บเกี่ยวผลผลิตมะม่วงได้ ชาวบ้านจะนำผลผลิตมะม่วงของตนไปทำบุญที่วัด นอกจากนี้มะม่วงน้ำดอกไม้ยังถือเป็นผลไม้ที่มีชื่อเสียง ดังปรากฎอยู่ในคำขวัญอำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ ว่า “ร่วมบุญบัวหลวง หวานมะม่วงน้ำดอกไม้ ไหว้หลวงพ่อโตศักดิ์สิทธิ์ ยอดปลาสลิดบางพลี”
การการปลูกมะม่วงน้ำดอกไม้สมุทรปราการสมัยก่อนจะปลูกพันธุ์พื้นเมือง เช่น พันธุ์เขียวนวล แต่ภายหลังประมาณปี พ.ศ. 2522 มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ได้นำพันธุ์มะม่วงน้ำดอกไม้พื้นเมือง ไปปรับปรุงพันธุ์แล้วตั้งชื่อว่า มะม่วงน้ำดอกไม้เบอร์ 4 ให้ผลผลิตเพิ่มขึ้นและเป็นมะม่วงทวายที่ออกผลผลิตได้นอกฤดูกาล ขยายพันธุ์ออกมาให้เกษตรกรของจังหวัดสมุทรปราการนำมาปลูก จากการปลูกพบว่าให้ผลผลิตที่มีรสชาติดี หวาน หอม เนื้อละเอียด ไม่มีเสี้ยน จึงมีการขยายพื้นที่ปลูกทั่วทั้งจังหวัด และเป็นมะม่วงที่สร้างชื่อให้จังหวัดสมุทรปราการ จนประชาชนทั่วไป
เรียกว่า “มะม่วงน้ำดอกไม้สมุทรปราการ” สำหรับภาครัฐ ได้กำหนดให้มะม่วงน้ำดอกไม้สมุทรปราการเป็นของดี
อีกชนิดหนึ่งของจังหวัดสมุทรปราการ จึงได้ก้าหนดให้มีการจัดงานวันมะม่วงน้ำดอกไม้สมุทรปราการเป็นประจำทุกปีและเนื่องจากมะม่วงน้ำดอกไม้สมุทรปราการมีความโดดเด่นด้านรสชาติและคุณภาพเนื้อที่ดี ทำให้ได้รับรางวัลจากการประกวดอย่างต่อเนื่อง เช่น รางวัลชนะเลิศงานมหกรรมสินค้าเกษตรภาคตะวันออก เป็นต้น
ขอบเขตที่ตั้งแหล่งภูมิศาสตร
ขอบเขตพื้นที่การปลูกและผลิต มะม่วงน้ำดอกไม้สมุทรปราการ ครอบคลุมพื้นที่ทั้งหมดของจังหวัดสมุทรปราการ
